Kategorie blog
Producenci
Preparaty o wysokim stężeniu fluorków podstawą profilaktyki i leczenia próchnicy 0

Zgodnie ze stanowiskiem niezależnego panelu ekspertów z zakresu stomatologii dziecięcej i pediatrii fundamentalnym elementem postępowania w chorobie próchnicowej jest indywidualnie dobrana profilaktyka fluorkowa, oparta na ocenie ryzyka próchnicy. Według panującego obecnie poglądu, popartego licznymi dowodami naukowymi, egzogenne źródła fluoru, stosowane miejscowo na wyrznięte zęby, są znacznie skuteczniejsze w profilaktyce przeciwpróchnicowej i leczeniu zmian początkowych niż endogenna podaż tego pierwiastka. Dostępne na rynku preparaty fluorkowe dają stomatologom szereg możliwości ustalenia właściwego, odpowiedniego do potrzeb pacjenta planu profilaktyczno-leczniczego.

Opis przypadku

11-letni pacjent zgłosił się z mamą do Poradni Stomatologii Wieku Rozwojowego Uniwersyteckiego Centrum Stomatologicznego Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, skierowany przez lekarza ortodontę w celu leczenia zachowawczego zębów przed planowanym leczeniem ortodontycznym. Na podstawie wywiadu przeprowadzonego z matką ustalono, że chłopiec był ogólnie zdrowy. Zabiegi higieniczne w obrębie jamy ustnej pacjent wykonywał sam, bez nadzoru, nieregularnie. Na co dzień chłopiec pił głównie słodkie napoje gazowane, przyznał się także do częstego jedzenia słodkich przekąsek. W badaniu zewnątrzustnym stwierdzono wygładzoną bruzdę wargowo-bródkową, co wynikało z dysproporcji w położeniu szczęki względem żuchwy (relacja klasy III) i następowych zaburzeń zgryzowych. Innych odchyleń nie stwierdzono. Badanie wewnątrz ustne wykazało wspomniane już zaburzenia zgryzowe, ubytki próchnicowe w zębach: 16,26,36,46,12,22, białe plamy próchnicowe na powierzchniach przedsionkowych szczęki i żuchwy. Ponadto zaobserwowano obfite złogi płytki nazębnej  oraz stan zapalny dziąseł.

Chłopca zakwalifikowano do pacjentów z grupy wysokiego ryzyka próchnicy i na tej podstawie oraz na podstawie oceny zaangażowania i chęci współpracy pacjenta i opiekunów opracowano dla niego indywidualny plan profilaktyczno-lecznicy, który obejmował: intensywny instruktaż higieny jamy ustnej i dietetyczny, kontrolę płytki nazębnej, leczenie próchnicy początkowej i ubytkowej, wymianę nieszczelnych, nieestetycznych wypełnień w przyśrodkowych zębach siecznych szczęki oraz wzmocnioną profilaktykę fluorkową.

W ramach instruktażu higienicznego przeprowadzono u pacjenta naukę szczotkowania zębów pastą z 1450 ppm F, zalecając ruchy wymiatania na powierzchniach przedsionkowych i podniebiennych/językowych oraz ruchy szorowania na powierzchniach żujących oraz pokazano, jak stosować nitkę dentystyczną na modelu, a następnie skontrolowano wykonanie tego zabiegu przez pacjenta.

Wśród zaleceń dietetycznych zwrócono szczególną uwagę na zastąpienie słodkich napojów wodą oraz unikanie przekąsek bogatych w węglowodany, a także na konieczność kontrolowania ilości spożywanych cukrów w całej diecie.

Leczenie ubytków próchnicowych przeprowadzono zgodnie z zasadami stomatologii minimalne interwencyjnej, stosując do wypełnień materiały kompozytowe i glassjonomerowe, w zależności od stopnia zaawansowania zmian.

Zindywidualizowany plan profilaktyki przeciwpróchnicowej dla pacjenta obejmował lakierowanie zębów preparatem z fluorem (Duraphat 22600 ppm F) co 3 miesiące w gabinecie dentystycznym oraz cotygodniowe szczotkowanie zębów żelem Elmex (12500 ppm F) w warunkach domowych. Zarówno pacjentowi, jak i rodzicom zwrócono uwagę na konieczność przestrzegania zaleceń dotyczących stosowania żelu fluorkowego, a dokładnie na konieczność ograniczenia ilości nakładanego na szczoteczkę żelu do 1 cm, wcierania preparatu przez 2 minuty i następnie dokładnego wypluwania śliny i przepłukania jamy ustnej niewielką ilością wody.

Na wizytach kontrolnych obserwowano u pacjenta znaczną poprawę higieny jamy ustnej, natomiast mama podawała zmianę nawyków żywieniowych oraz stosowanie się do wszystkich zaleceń. Chłopiec chętnie współpracował z lekarzem dentystą, a przeprowadzane regularnie wybarwianie płytki, ukazujące skuteczność przeprowadzanego przez pacjenta szczotkowania, oraz badania stomatologiczne, które nie wykazywały rozwoju nowych ubytków próchnicowych, działały na chłopca bardzo motywująco.  

Dyskusja

Według Amerykańskiej Akademii Stomatologii Dziecięcej ocena ryzyka próchnicy jest niezbędnym elementem współczesnej opieki stomatologicznej dzieci i młodzieży, i to na jej podstawie dentysta powinien podejmować decyzje dotyczące profilaktyki i leczenia. Obecność defektów szkliwa, ubytków i białych plam próchnicowych, zaniedbania higieniczne manifestujące się złogami płytki nazębnej i stanami zapalnymi dziąseł, zaburzenie wydzielania śliny, leczenie ortodontyczne, a także popełniane błędy dietetyczne to czynniki, które determinują przynależność dzieci i młodzieży do grupy wysokiego ryzyka próchnicy. U takich pacjentów wskazane jest przeprowadzanie tzw. "wzmocnionej profilaktyki" zarówno profesjonalnej, jak i w warunkach domowych.

Proponowany w opisanym wyżej przypadku schemat zintensyfikowanej profilaktyki przeciwpróchnicowej, dedykowany pacjentom powyżej 6 roku życia, zakłada profesjonalne stosowanie w 3-miesięcznych odstępach lakieru z 5-proc.stężeniem fluorku sodu (np.Durphat) oraz cotygodniowe, w domu, szczotkowanie zębów Elmex żelem o zawartości 12500 ppm fluoru, który występuje w tym preparacie w postaci aminofluorków oraz  fluorku sodu.

Dziecko jako pacjent wymaga od lekarza dentysty szerokiej wiedzy i umiejętności doboru takich procedur, które będą efektywne, łatwe, szybkie, dobrze tolerowane oraz bezpieczne. Zarówno lakierowanie, jak i szczotkowanie zębów żelem fluorowym wymagania te spełniają. Udowodniona naukowo skuteczność obu preparatów fluorowych w zapobieganiu rozwojowi próchnicy w zębach stałych, która dla lakierów wynosi 43%, a dla żeli 28%, zdecydowanie przemawia za wykorzystaniem tych środków w profilaktyce. Dodatkowo aplikowana w obu metodach mała, ale zapewniająca skuteczność, ilość preparatu znacznie ogranicza ryzyko wystąpienia działań niepożądanych.  Należy jednak pamiętać, że dziecko do ukończenia 8-10 roku życia powinno stosować żel fluorowy jedynie pod nadzorem osoby dorosłej, co nie tylko zapewnia bezpieczeństwo tej metody, ale także zwiększa jej skuteczność, co zostało potwierdzone naukowo.

Do ciekawych i przydatnych kliniczne wniosków doszli naukowcy, którzy wykazali, że stosowanie u dorosłych żelu o wysokim stężeniu fluoru w formie profesjonalnej 4-minutowej aplikacji na łyżkach oraz używanie tego samego żelu w warunkach domowych, ale w znacznie mniejszych ilościach, do 2-minutowego szczotkowania zębów skutkuje uzyskaniem bardzo zbliżonych poziomów stężenia fluoru w ślinie. Niemalże identyczne rezultaty uzyskali inni autorzy, którzy przeprowadzili podobne badanie wśród dzieci. Obie prace ukazują metodę szczotkowania zębów z użyciem żelu fluorowego jako bezpieczniejszą, łatwiejszą, szybszą, a przy tym skuteczną i szczególnie przydatną u dzieci alternatywę wobec stosowanej w gabinetach aplikacji tego preparatu na łyżkach.

Wnioski

Właściwie dobrane, zindywidualizowane działania zapobiegające rozwojowi choroby próchnicowej, zarówno profesjonalne, jak i domowe, stanowią istotną składową opieki stomatologicznej nad pacjentami w każdym wieku. Zaproponowany w opisanym wyżej przypadku plan profilaktyczny, wymagający od pacjenta regularnych wizyt w gabinecie stomatologicznym w celu lakierowania zębów, pozwala jednocześnie na kontrolę realizacji zaleceń dietetycznych i higienicznych oraz na ciągłą motywację pacjenta do dbania o zdrowie jamy ustnej. Dodatkowo zalecenie młodemu pacjentowi odpowiedniego dla jego potrzeb reżimu higienicznego w warunkach domowych, koncentrującego się przede wszystkim na regularnym szczotkowaniu zębów pastą i żelem z fluorem, pomaga ukształtować  dziecku właściwy wzorzec postawy prozdrowotnej.

Artykuł pochodzi z materiałów informacyjnych firmy Colgate.

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper.pl